Menu

Oaza w ogrodzie

Hodowla i pielęgnacja egzotycznych roślin.

O Hodowli

robix13

In Vitro

 kultury_in_vitro_roslin

O hodowli

Do założenia hodowli in vitro potrzebna jest minimum jedna komórka roślinna która nie zatraciła zdolności do podziałów. Zazwyczaj używa się całkiem sporego fragmentu rośliny, o dużym zagęszczeniu komórek zdolnych do podziałów. Może być to np. liść, pęd kwiatowy lub uśpiony pęd boczny. 

1) Wprowadzenie tkanki do warunków in vitro (inicjacja kultury) – 1-2 tygodni.
a) Przygotowanie materiału roślinnego – wybór odpowiedniej części rośliny, wyizolowanie jej i dokładne umycie.
b) Sterylizacja – służy wyeliminowaniu drobnoustrojów z eksplantatu, ponieważ ich gwałtowny rozwój na bogatej pożywce zabije roślinę.

c) Umieszczenie tkanki na odpowiedniej pożywce (inokulacja, „wszczepianie”) – pożywka zazwyczaj zawiera wysokie stężenie cytokininy (hormon roślinny) pobudzającej wzrost komórek. Pierwsze kilka tygodni roślina „startuje”- pojawiają się nowe stożki wzrostu i wyrastają małe roślinki, bądź tworzy się tzw. kalus czyli guzowata narośl składająca się głównie z intensywnie dzielących się komórek merystematycznych, poprzeplatanymi bezładnie innymi typami komórek. Uzyskany w ten sposób materiał wykorzystamy w drugim etapie – namnażaniu.

2) Multiplikacja (proliferacja) – namnażanie – 1-2 tygodni.
a) Otrzymaną w punkcie 1 masę roślinną (kalus, małe roślinki, pojedynczą roślinę) dzieli się na części i umieszcza na pożywkach zawierających cytokininy, co powoduje dzielenie się roślin i ich dalszy wzrost.

b) Punkt 2.a. powtarzamy do czasu osiągnięcia wymaganej przez nas liczby roślin.

3) Stabilizacja roślin w kulturach in vitro – 3 tygodnie.
a) Przenoszenie na pożywki wzrostowe – z pożywek multiplikacyjnych małe roślinki przenosi się na pożywki wzrostowe. Zawierają one najczęściej niewielkie ilości cytokinin i auksyn. Tutaj rośliny osiągają założoną wielkość, przestają się tak intensywnie dzielić i formują w pełni wykształcone organy.
b) Ukorzenianie rośliny – rośliny przenosi się na pożywki z dużą zawartością auksyn (hormony roślinne) indukującymi wzrost korzeni.
c) Stabilizacja roślin – rośliny pasażuje się na pożywki zawierające bardzo małe ilości hormonów.

4) Wprowadzenie roślin do warunków niesterylnych - 2 tygodnie.
a) Wypłukanie nadmiaru pożywki – dokładne wypłukanie nadmiaru pożywki z rośliny jest bardzo ważnym etapem ponieważ stanowi ona doskonałe środowisko do rozwoju mikroorganizmów, które mogą zaszkodzić rosnącej w glebie roślinie.
b) Posadzenie roślinek w odpowiednim podłożu i umieszczenie ich w zacienionej szklarni – wymagana jest zwiększona wilgotność ponieważ rośliny przez całe swoje życie rosły w blisko 100% wilgotności i muszą być przyzwyczajone do niższych jej wartości. Dodatkowo muszą „nauczyć” się korzystać z fotosyntezy ponieważ uprzednio wszystkie składniki odżywcze miały, można powiedzieć „podetknięte na talerzyku pod nos”, a teraz stopniowo należy im pokazać, że „życie wcale nie jest takie piękne”.

c) Hartowanie – stopniowe zmniejszanie wilgotności i zwiększanie intensywności oświetlenia.
d) Umieszczenie w docelowym miejscu hodowli.

Tak mniej więcej wygląda to zarówno w przemyśle jak i w warunkach amatorskich.

Jak to działa ?

Cały proces mikrorozmnażania jest możliwy dzięki zjawisku totipotencji (totipotencja to zdolność do odtworzenia całego organizmu z pojedynczej komórki). Komórka musi mieć jednak nieuszkodzony materiał genetyczny i musi mieć zdolność do podziałów. W przypadku roślin większość komórek spełnia te warunki. Po odtworzeniu z pojedynczej komórki kalusa, bądź całej rośliny, dalszy podział indukowany jest za pomocą hormonów roślinnych – cytokinin. Powodują one wzrost komórek, hamują starzenie, powodują też wzrost uśpionych pędów bocznych. Kiedy osiągniemy określoną liczbę roślin, należy je ustabilizować. Auksyny powodują ukorzenianie się roślin, które rosną dalej na pożywkach wolnych od hormonów które zaburzałby wzrost roślin w warunkach niesterylnych.  

 

© Oaza w ogrodzie
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci